Home Blog Din Hanesindeki Kaydın Düzeltilmesi

Din Hanesindeki Kaydın Düzeltilmesi

Tarafından Nüfus Davaları
din hanesindeki kaydın düzeltilmesi

Nüfus Kaydında Yer Alan Din Hanesinin Düzeltilmesi Nedir?

Nüfus kayıtları içerisinde kişinin bir çok özlük bilgisi ile beraber din tercihi hanesi de yer almaktadır. Kişiler bu hanede kanuni sınırlar çerçevesinde diledikleri beyanın yer almasını sağlayabileceği gibi boş bırakma imkanına da sahiptirler.

Türkiye halkının büyük çoğunluğu müslüman olmakla beraber müslümanlarla bir çok farklı dine mensup ve herhangi bir dine mensup olmayan kişiler Türkiye’de yaşamaktadır. Ülkemizde yürürlükte olan hukuk sistemi kişilerin dini tercihlerini ve ve bunu yaşamalarını kendi iradelerine bırakmakta ve bu tercihlerini de kimlik bilgileri içerisinde muhafaza etme hakkı vermektedir.

Ülkemizin sosyal yapısı sonucunda, dinin değiştirip bunun resmi kayıtlara geçirilmesini sağlamak isteyen kişiler bazı çekinceler ve zorluklar yaşayabilmektedir. Yazımızın konusunu nüfus kaydında yer alan din hanesindeki bilgilerin değiştirilmesinin imkanı ve hukuki prosedürü oluşturmaktadır.

Din Hanesinde Değişiklik Nasıl Yapılır?

Din değişikliği yapısı gereği nüfus kaydında yapılacak değişikliğe tabi değildir. Kişinin kendi özgür iradesi ile seçeceği bir halidir. Ancak bunun nüfus kayıtlarına işlenmesi doğal olarak bir hukuki prosedüre tabidir.

Nüfus kayıtlarında yapılacak değişiklikler, Nüfus Hizmetleri Kanunu m. 35 gereği dava yolu ile yapılmak durumundadır. Ancak maddenin devamında bu durumun istisnaları yer almıştır. Buna göre basit maddi hatalar (imla hatası vb.) nüfus müdürlüğünce, dava açılmaksızın, gerçekleştirilir. Bunun yanında din  bilgisine yönelik talepler de kişinin yazılı beyanında yer alan talebe uygun şekilde tescil edilir. Buradaki işlemler değiştirme, boş bırakma ve sildirme işlemleri olarak öngörülmüştür.

Din hanesi nüfus kaydında yer alır. Burada bir değişiklik yapılacağı zaman kural olarak nüfus kaydının düzeltilmesi davası gereklidir.  Ancak belirttiğimiz üzere din değiştirme bunun istisnasını oluşturur. Yani din değişikliğinin nüfus kaydına geçirilmesi için din değiştirme davası gibi bir dava söz konusu değildir. Bu işlem nüfus müdürlüğüne verilecek bir dilekçe ile sağlanabilir.

Kimi nüfus müdürlükleri küçük yerlerde yer alması dolayısıyla bu işlemleri daha önce gerçekleştirmemiş olabilir. Bu nedenle hukuki prosedüre hakim olmayıp gelen başvurucuları geri çevirdikleri görülmektedir. Bu durumda kişilerin hukuki prosedüre dayanak mevzuat hükümlerini biliyor olması yahut bir avukatın hukuki yardımını almaları önem taşır.

Kimlikteki Din Hanesinin Boş Bırakılması

Kişiler kimlikteki din bilgilerini diledikleri gibi değiştirebilirler. Bunun anlamı kişilerin buraya yazdırabilecekleri kayıtların sınırsız olduğu değildir. Kişi mensubu olabileceği bir “din” seçmelidir. Bunun haricinde dinler karşısında ne şekilde tavır takınılacağını konu edinen ideolojik unsurlar buraya “din” olarak kaydedilememektedir. Örneğin herhangi bir yaratıcının, peygamber, mucize vb. dini olgunun varlığını reddeden ateizm bir din değil dinlere karşı bir görüştür. Bu nedenle nüfus müdürlükleri din hanesine “ateist” yazılması için gelen başvuruları reddetmektedir. Bu bağlamda kişiler kimliklerine ateist, deist, agnostik, dini yok vb. şeyleri yazamazlar. Zira bunlar teolojik olarak din sayılmazlar.

Ülkemizde mevzuatın ateist, deist vb. herhangi bir dini inancı olmayan kişiler için sağladığı imkan nüfus kaydında yer alan din hanesinin boş bırakılması, buraya herhangi bir bilginin girilmemesidir. Buranın boş bırakılması hukuk düzeni tarafından kişinin herhangi bir dini inancının olmadığı anlamında görülmektedir.

Sonuç olarak ülkemizde kişiler kimliklerinde yer alan din hanesine yazılmak üzere teolojik olarak din kabul edilen bir inancı buraya yazdırabilecekleri gibi isterlerse bu hanenin boş kalmasını sağlayabilirler.

Din Hanesinde Değişiklik Yapmanın Şartları Nelerdir?

Nüfus kaydında yer alan din bilgisinin değiştirilmesi yahut sildirilmesi işlemleri için herhangi bir şartın varlığı aranmaz. Kişi ne zaman isterse herhangi bir sebep belirtmeksizin dini haline ilişkin durumun değiştiğini ve söz konusu değişikliğin değişikliğin kayıtlara işlenmesini nüfus müdürlüğünden yazılı dilekçe ile talep edebilir. Söylenebilecek tek şart nüfus müdürlüğüne geçerli şekilde yapılacak bir yazılı dilekçe ile başvurudur.

Din Hanesinde Değişiklik Başvurusunu Kimler Yapabilir?

Din hanesinde yer alacak değişikliği kişi bizzat nüfus müdürlüğüne kendisi yapmalıdır. Söz konusu değişiklikte yarar gören herkes nüfus müdürlüğüne giderek ilgili değişiklik talebinde bulunabilir. Bu talepte bulunacak kişinin 18 yaşını geçmiş olması ve ayırt etme gücüne sahip olması gerekir. Sınırlı ehliyetlilerin de bu işlemi yapabileceği kabul edilmektedir. Bunun yanında 18 yaşını doldurmamış kişiler yasal temsilcileri vasıtası ile bu işlemi gerçekleştirebilirler.

Din Hanesinde Yer Alan Bilgilerin Değişmesinin Hukuki Sonuçları Nelerdir?

Kişinin nüfus kaydında yer alan din değişikliği diğer kişilik hallerine etki etmez. Değişen tek şey kayıtlardaki din bilgisi olur. Değişiklik sistem üzerinden sağlanır. Diğer dinlere mensup vatandaşlar bakımından da herhangi bir az ya da fazla hakka sahip olmaz. Hukuki statüsü bakımından da azınlık durumuna düşme gibi bir durum söz konusu olmaz.

Din Değişikliği Nedeniyle İsim Değiştirme

Nüfus kaydında dinini değiştiren kişilerin isimlerinin eski dinleri ile ilişkili bir isim olması halinde isim değişikliğine gitmek mümkündür. İsim değiştirme işlemi için nüfus kaydının düzeltilmesi davası niteliğinde bir isim değiştirme davası açılması gerekir. Bu davada mahkemenin isim değişikliğine hükmedebilmesi için haklı nedenlerin varlığı gerekir. Kişinin dinini değiştirmiş olması mahkemece isim değişikliği için haklı bir gerekçe olarak kabul edilir. Yani dinini değiştiren yahut buradaki bilgiyi nüfus kaydından kaldıran kişi ismini de buna bağlı olarak değiştirmek isterse ayrıca bir isim değiştirme davası açmalı ve dinini değiştirmiş olduğunu mahkemeye haklı neden olarak sunmalıdır.

Kimlikte Din Değiştirme İşleminin Tekrar Yapılması

Nüfus kaydının düzeltilmesine – değiştirilmesine yönelik işlemlerin kimi tekraren açılabileceği gibi bazıları da sadece bir kere açılabilir. Mesela isim değiştirme davası hukuki yarar söz konusu oldukça birden fazla kere açılabileceği gibi doğum tarihi – yaş düzeltme davası sadece bir kere açılabilir. Burada nüfus kaydındaki değişikliğe ilişkin her işlem türü bakımından ayrı kurallar söz konusudur.

Din değiştirme işleminin birden fazla kere yapılıp yapılmayacağı hususu da Nüfus Hizmetleri Kanununun Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik adlı düzenlemenin 82. maddesinde yer almıştır. Hükme göre, din değiştirmeyi yahut sildirmeyi konu edinen talepler için herhangi bir sayısal sınırlama söz konusu olmaz. Kişi ne zaman ilgili değişiklikte yarar görürse bu değişikliği yahut sildirme işlemini gerçekleştirebilir.

Yeni Kimliklerde Din Hanesi

Ülkemizde son günlerde yeni kimlik uygulamasına geçilmiştir. Artık yeni kimlik kartları eski nüfus cüzdanları gibi tafsilatlı bilgileri üzerinde barındırmamaktadır. Bunun anlamı eskiden var olan bilgilerin nüfus kaydından silindiği değildir. Yeni kimlik kartlarının üzerinde yer almayan kayıtlar içerisinde bulunan çip içerisinde elektronik ortamda kayıtlı tutulmaktadır. Bu bilgileri kimlik kartının kendisine yahut fotokopisine ulaşan kişiler görememekte sadece kayıtlara erişim yetkisi olan memurlar ve resmi kurumlar görebilmektedir.

Eski nüfus cüzdanlarında yer alan din hanesi de yeni uygulamayla birlikte kimlik kartlarından kaldırılmıştır. Kişilerin din kaydı kart üzerinde bulunan elektronik çip  içerisinde, yani elektronik nüfus kayıt sistemi içerisinde, kayıtlı bulunmaktadır.

Nüfus cüzdanlarından din hanesinin kaldırılması kimi kesimlerce tepki ile karşılanırken kimi kesimlerce daha demokratik bir uygulama olarak yorumlanmıştır. Kimilerince ise elektronik ortamda bile olsa kişinin dini durumuna ilişkin bilginin herhangi bir şekilde resmi kayıtlarda tutulması Anayasa’nın 24. maddesine aykırılık teşkil eder.

Sonuç olarak ülkemizdeki mevcut uygulamada dini anlattığımız şekilde, kimlik üzerinde değil fakat elektronik çip içerisinde kayıt altındadır.

Din Hanesindeki Kaydın Düzeltilmesi İçin Zamanaşımı Süresi

Nüfus kaydının düzeltilmesi – değiştirilmesi işlemleri genel olarak hak düşürücü süreye tabi değildir. İlgili değişiklik için dava yolu öngörülmüş olsa da nüfus müdürlüğüne başvuru prosedürü öngörülmüş olsa da nüfus kayıtlarını ilgilendiren işlemler için çoğunlukla zamanaşımı süresi öngörülmemiştir.

Nüfus kaydında yer alan din hanesinin değiştirilmesi için nüfus müdürlüğüne başvuru süreci de hak düşürücü zamanaşımına bağlı kılınmamıştır. Kişi ister dinini değiştirir ancak kaydı değiştirmez, isterse de kaydı değiştirme ihtiyacı hisseder ve değişiklik için talepte bulunur. İnanışını değiştiren kişi nüfus kaydında yapılacak düzeltmede ne zaman hukuki yarar görürse o zaman bu davayı açar.

Din değişikliği sonrasında açılacak isim değiştirme davası da herhangi bir hak düşürücü süreye tabi değildir. Bunun din değişikliğinin hemen akabinde olması gerekmez. Kişi için ismini değiştirmeye yeter sebepler ne zaman söz konusu ise ve kişi buna hukuki olarak ne zaman ihtiyaç hissederse o zaman açabilir.

Din Hanesindeki Kaydın Düzeltilmesi İçin Açılacak Davada Görevli ve Yetkili Mahkeme

Nüfus kaydının düzeltilmesi niteliği taşıyan davalar için genel olarak görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi, yetkili mahkeme ise kişinin ikamet ettiği yer mahkemeleridir. Ancak belirttiğimiz üzere din hanesindeki kaydın değiştirilmesi herhangi bir yargısal süreç içerisinde yer almamaktadır. Bu nedenle din değişikliği işlemleri için görevli ve yetkili mahkeme söz konusu değildir. Kişi resmi adres sistemi üzerinde kayıtlı olduğu yer nüfus müdürlüğüne başvurarak bu talebini yazılı dilekçe ile beyan etmelidir.

Din değişikliği nedeniyle isim değiştirme davası açılacağı zaman bu davada görevli mahkeme asliye hukuk mahkemesi, yetkili mahkeme de kişinin yerleşik olduğu yer mahkemesidir. Kişi ikamet ettiği bölgede yer alan adliyenin asliye hukuk mahkemelerinde bu davayı açabilecektir.

Din Hanesinin Değiştirilmesi Sürecinde Avukatın Önemi

Din değiştirme – sildirme kişiye sıkı surette bağlı bir haktır. Hukuk düzeni de bu imkanı kişilere sağlamıştır. İnsanlar için çok hassas bir konu olması hasebiyle sürecin titizlikle yönetilmesi gerekir. Bu noktada hukuki yardıma başvurmak kişi için yararlı olacaktır. Bir avukatın söz konusu süreçte yardımı sürecin hızlı, etkin ve hassasiyetle sürdürülmesi adına kişi için en iyisidir. Din değişikliği işlemleri ve diğer nüfus kayıtlarına ilişkin işlemler konusunda danışmanlık veya dava takibi hizmeti talep etmek isterseniz bizimle doğrudan irtibat kurabilirsiniz.

Bunlara da Göz Atabilirsiniz.