Home İsim Değiştirme

İsim Değiştirme

Tarafından Nüfus Davaları

İsim Değiştirme Davası Nedir?

Kişiler toplum içerisinde her türlü ilişkilerinde isimleri ile tanınırlar. İsim kişiye sıkı sıkıya bağlı bir haktır. İnsanların isimlerini doğarken kendileri seçemiyor olması yani ismin aileleri tarafından konuluyor olması dolayısıyla sonradan ortaya çıkan problemlere dayalı olarak hukuk düzenimizde isim değişikliği imkanı düzenleme alanı bulmuştur. İsim değiştirme uygulamada sıklıkla görülür.

İsim değişikliğinin hukuki prosedürü isim değiştirme davasıdır. Temel düzenlemesi Türk Medeni Kanunu 27. madde hükmüdür. Maddeye göre isim değiştirme davası sırasında davacı kişinin hakime muhakkak bir haklı neden sunması davanın başarıya ulaşması için temel koşuldur.

İsim Değiştirme Davasında Aranan Şartlar ve Haklı Sebepler

Öncelikle özel bazı durumlar hariç isim değişikliği ancak ve ancak dava yolu ile gerçekleştirilir. Mahkemeye verilecek dilekçe ile 27. maddede belirtildiği üzere bu talep hakime yöneltilir. 

Bunun yanında haklı bir sebebe dayanılması gerekmektedir. İsmin herhangi bir özelliği kişiye günlük hayatta çok çeşitli zorluklar çıkarıyor olabilir. Burada haklı sebepler sınırlı olarak sayılmamıştır. Tamamen kişiden kişiye değişebilir. Kişi için kötü bir hatırası olabileceği gibi, o ismi taşıyor olması ruh sağlığını olumsuz etkiliyor olabilir. 

Genel olarak uygulamada görülen haklı nedenler arasında; 

  • Kişinin çevresi tarafından farklı bir isimle tanınıyor olması, 
  • İsmin olumsuz bir mana içeriyor olması ve alay konusu edilmesi, 
  • İsmin taşıyanının dünya görüşüne aykırı bir mana içeriyor olması, 
  • İnandığı din ile ismin örtüşmemesi,
  • İsimde bulunan yazım hataları,
  • İsmin toplumda infial oluşturan ve kınanan bir olayla ilişkili olması,

vb. gösterilebilir.

Bu sayılan sebepler buradakilerle sınırlı değildir. Bunların yanısıra makul görülebilecek başkaca herhangi bir nedene dayanılabilir.  Her somut olayda kişiye bağlı olarak değerlendirme yapılır.

İsim Değiştirme Davasını Kimler Açabilir?

İsim değişikliği talebini herkes mahkemeden doğrudan talep edebilirler. 18 yaşını henüz doldurmamış kişiler kural olarak yasal temsilcileri aracılığı ile bu davayı açabilirler.  Ancak yasal temsilcileri bundan kaçınıyorlarsa doğrudan kendileri bu davayı açabilirler. Nitekim isim değişikliği kişiye sıkı sıkıya bağlı bir haktır. 

Bunun yanında davada nüfus müdürlüğü tarafından görevlendirilen bir kişi de katılarak davalı tarafı oluşturur.

Bu davanın avukat vekaleti ile takip edilmesi de bir zorunluluk değildir. Ancak isim değişikliğinin gerek dilekçe hazırlanması ve sunulması, gerek dava süreci gerekse de isim değişikliği kararı sonrası izlenmesi gereken hukuki prosedür süreci bir avukatın hukuki yardımı ihtiyacını doğurur. 

İsim Değişikliği Davası Kime Karşı Açılır?

İsim değiştirme davasında davalı taraf olarak nüfus idaresi gösterilir. Uygulamada dava sürecini avukatsız takip eden kişilerin hataya düşerek davalı olarak başka kişi veya kurumu gösterdikleri görülmektedir.

İsim Değiştirme Davasında Gerekli Belgeler ve İspat

İsim değiştirme talebi hakimden istenir. Dava yolu ile gerçekleştirileceği için bir dava dilekçesi gereklidir. Bu dilekçeye talep ile birlikte haklı nedenler eklenmelidir. İsim değiştirme davasında tanık beyanları önem arz eder.  Bunun yanında gösterilen dayanılan haklı neden özel olarak bir belge ile ortaya konulabiliyorsa bu belge de dilekçeye eklenmelidir. Onun haricinde herhangi bir özel belge gerekliliği öngörülmemiştir. Süreç nüfus kayıtları üzerinden yürür.

Kişi, çevresi tarafından farklı bir isimle  tanınıyor ise şahit ile ispat yoluna gitmelidir. Burada şahit sayısı için asgari bir sayı öngörülmemiştir. Tek şahit bile yeterli olabilir. Önemli olan hakimde değişiklik için haklı nedenlerin oluştuğuna dair kanaat uyandırmış olmaktır. Ancak her ihtimal karşısında birden fazla tanık belirtmek yararlı olacaktır.

İsmin olumsuz bir mana taşıyor olması halinde şahit aranmadan direk değişiklik talebinde de bulunulabilir. İspat araçları her somut olayda ayrı ayrı dayanılan haklı sebebe bağlı olarak değişiklik gösterebilir. 

Mevcut İsmin Yanına Başka Bir İsim Ekleme veya İsim Sildirme

İsim değiştirme davası mevcut ismin kaldırılarak yerine başka bir isim konmasını ifade etsede halihazırdaki ismin yanına başka bir isim ekletmek de bu dava kapsamında yer alır. 

Yani isminizi değiştirebileceğiniz gibi yanına başka bir isim de ekletmek mümkündür. Bunun yanında isimlerinizden birisini de gene haklı nedenlerden birisine dayanarak aynı dava içerisinde sildirmeniz mümkündür.

İsim Değiştirme Davasının Yargılama Süreci

İsim değiştirme davası basit yargılama usulüne tabidir. Genellikle tek celsede sonuca ulaşılmaktadır. İsim değişikliği davasında dayandığınız haklı nedenler ve sunduğunuz ispat araçları değerlendirilir. Tanık göstermişseniz bunlar dinlenerek karara varılır. Çok aykırı bir nedene dayanmamışsanız yahut hiçbir gerekçe göstermemezlik yapmamışsanız isim değişikliği talebiniz kabul edilecektir.

Bunun yanında mahkeme isim değişikliği talebinize dayanak gösterdiğiniz haklı nedenlerin haricinde isim değişikliği işleminin kişinin bazı yükümlerinden kurtulmak maksatlı yapılmak istenip istenmediğini araştıracaktır. Örnek olarak kolluk birimlerinden kişinin arananlar arasında yer alıp almadığını sorabilir.

İsim Değiştirme Davası Ne Kadar Sürer?

İsim değişikliği süreci mahkemelerin yoğunluğuna göre 3 – 5 ay arası sürebilir. Bu süreler değişkendir. Karar verildikten sonra kişi kanun yolları, yani istinaf ve temyiz, hakkından vazgeçtiğini yazılı olarak beyan ederek gerekçeli kararın hazırlanması ve sonrası süreçleri hızlandırabilir. Nüfus Müdürlüğü de çok ekstrem bir durum söz konusu olmadıkça isim değişikliği kararını kanun yollarına taşımaz. Yine bu konuda bir avukat tutmanız süreci hızlandırıcı rol oynayacaktır.

İsim Değiştirme Davası Tekrar Açılabilir mi?

‘Aynı konuya ilişkin olarak nüfus kaydının düzeltilmesinin sadece bir kere istenebileceğine’ ilişkin olan düzenleme Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilmiştir. Mevcut durumda isim değişikliği için tekrar açılabileceğine veya açılamayacağına dair bir düzenleme yoktur. İkinci defa açılmasında bir engel yoktur. 

Ancak ilk yargılamada hakimin değişiklik talebini haklı görerek değiştirdiği ismin ikinci davada tekrar değiştirilmeye müsait olarak görülmesi güçtür. Tabii ki de somut olayın özellikleri değişiklik için haklı nedene dayanıyorsa tekrar değiştirmek te mümkündür.

İsim Değiştirme Davasının Hukuki Sonuçları ve Dava Sonrası Süreç

İsim değişikliğinde sadece kişinin ismi değişmiş olur. TC kimlik numarası değişikliği gibi bir durum olmadığından diğer kişisel hukuki hallerde değişiklik olmaz. İsim değişikliği sonucunda kişinin nüfus kaydı değişir. İsmi değişen kişinin duruma göre çocuklarının veya eşinin nüfus kaydında yer alan anne – baba – eş adı da bununla beraber değişir. Ayrıca kişinin mirasçılığını etkileyen bir durum da söz konusu olmaz. Dediğimiz gibi değişen sadece isimdir.

Değişen İsmin Kayıtlara Geçirilmesi

İsim değişikliği kararı ve kesinleşmesi sonrasında karar Basın İlan Kurumuna gönderilir. Ardından gerekli ilan yapılacak ve ilan yapılan gazete mahkemeye gönderilecektir. Bundan sonra da mahkeme nüfus müdürlüğüne kararı gönderir ve süreç sonlandırılır. Kişi yeni kimlik belgesini bu aşamadan sonra nüfus müdürlüğünden alabilecektir.

İsim Değiştirme Davasında Yargılama Masrafları

İsim değişikliği için dava açacak kişinin bazı harç ve gider avanslarını maliye birimlerine giderek yatırması gerekir. İsim değiştirme davasında maktu harç söz konusudur. 

Bunun yanında isim değişikliği sonrası gerekli ilan ve başvuruların masrafı yer almaktadır. Süreci avukat yardımı ile takip edecek kişilerin, baronun belirlediği asgari tarifede belirtilen en az avukatlık ücretinin altında kalmayacak şekilde avukatlık ücreti ödemesi de gerekmektedir. 

Dava Açmadan Sadece Nüfus Müdürlüğüne Başvuru ile İsim Değişikliği

İsim değişikliği nüfus müdürlüğüne başvuru ile gerçekleştirilemez. Sadece dava yolu ile gerçekleştirilebilir. Ancak 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu ek geçici 8. maddesi ile bir istisnai durum ortaya konmuştur. Buna göre kişiler, 03.11.2017 tarihinden itibaren 2 sene içerisinde nüfus müdürlüğüne vereceği bir dilekçe ile başvurarak 2525 sayılı Soyadı Kanunu’nun 3. maddesine aykırılık teşkil eden soyisimleri ile içerisinde yazım hatası bulunan ad ve soyadlarını değiştirebileceklerdir. 

24.12.2019 Güncelleme: Yukarıda bahsedilen süreç güncelleme tarihinden itibaren 3 yıl daha uzatılmıştır. Kanun aşağıdaki gibidir. “Kişinin üç yıl içerisinde yerleşim yerinin bulunduğu nüfus müdürlüğüne yazılı olarak başvurması kaydıyla; 21/6/1934 tarihli ve 2525 sayılı Soyadı Kanununun 3 üncü maddesine aykırı soyadları ile yazım ve imla hatası veya düzeltme işareti kullanılmamasından kaynaklanan anlam değişiklikleri bulunan, genel ahlaka uygun olmayan, toplum tarafından gülünç karşılandığı değerlendirilen ad ve soyadları, mahkeme kararı aranmaksızın, il veya ilçe idare kurulunun vereceği kararla bir defaya mahsus olmak üzere değiştirilebilir. İl ve ilçe idare kurullarının vereceği karar kesindir. Soyadı değiştirilen erkek ise kendisi ile birlikte varsa karısının ve müracaat tarihinde ergin olmayan çocuklarının da soyadları düzeltilir. Soyadı değiştirilen kadın ise kendisi ile birlikte ergin olmayan evlilik dışı çocukları varsa onların da soyadları düzeltilir. Bu maddede belirlenen sürenin bir katına kadar uzatılmasında Cumhurbaşkanı yetkilidir.”

Burada değiştirme ya da düzeltme alanının çok sınırlı olduğunu belirtmek gerek. Ancak imla hatası olan ve gülünç olan isimler bu düzenlemeden yararlanabilecektir. Onun haricindeki tüm değişiklikler dava yolu ile yapılmak zorundadır.

Çocuk ve Bebeklerde İsim Değiştirme

Bir çocuğun isminin değiştirilmesi de genel isim değiştirme prosedürüne tabidir. Ancak buradaki temel fark dava açma yetkisi velayet hakkı sahibi olan anne ve babadadır. Anne ve baba evli ise birlikte velayet kullanıyor olmaları dolayısıyla davayı da birlikte açmalıdırlar. Boşanmış olmaları durumunda velayet hakkı sahibi kimse o davayı açabilir. 

Aynı şekilde burada da bir takım haklı nedenlerin varlığı istenir. Haklı nedenler var oldukça bu dava çocuk için de birden fazla kere açılabilir. Onun haricinde takip edilmesi gereken hukuki prosedür reşit kişiler için geçerli olan isim değiştirme prosedürü ile aynıdır.

Çocuğun veya bebeğin ismindeki yazım hatasına yönelik bir değişiklik talep edilmekteyse dava açmaksızın nüfus müdürlüğüne velayet hakkı sahibi kişiler yazılı başvuruda bulunarak ilgili değişikliği sağlayabilirler.

İsim Değiştirme Davalarında Zamanaşımı Süresi

İsim değişikliği kişilik hakkı ile doğrudan bağlantılıdır.  Kişi isim değişikliği ihtiyacını her zaman hissedebilir. İsim değiştirme için herhangi bir dava açma süresi söz konusu değildir. Hak düşürücü zamanaşımı gibi bir durum da söz konusu olamaz. Bu dava her zaman açılabilir.

İsim değişikliği kararına itiraz işlemi yukarıda da belirtildiği üzere hak düşürücü süreye tabi kılınmıştır. Buna göre isim değişikliği kararına itiraz etmek isteyen kimse 1 yıl içinde dava yolu ile itirazını ileri sürmez ise bu hakkını kaybeder.

İsim Değiştirme Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkeme

İsim değiştirme davasında yetkili mahkeme kişinin nüfusa kayıtlı olduğu yer mahkemesi veya kişinin ikametgah kaydının bulunduğu yer mahkemesidir. Burada seçimlik hak söz konusudur. Kişinin ikametgahı mahkemesi daha doğru olacaktır.

İsim değiştirme davası çekişmesiz yargı işi olarak kabul edilmemektedir. Nitekim bu davada Nüfus Hizmetleri Kanunu 36. maddesi gereği görevli mahkeme Asliye Hukuk Mahkemeleridir. Dava mutlaka buradaki görev ve yetki kurallarında gösterilen yerlerde açılmak zorundadır. 

Kişi dilerse ikamet ettiği yer Asliye Hukuk Mahkemesine, dilerse de nüfusa kayıtlı olduğu yer Asliye Hukuk Mahkemesine isim değişikliği talebi ile dava açabilir.

İsim Değiştirme Davasında Avukatın Önemi

Sonuç olarak ismiyle çeşitli sorunlar yaşayan kişilere bu değişiklik imkanı hukukumuzda tanınmıştır. İsim değişikliği kişiye sıkı surette bağlı bir hak olması ve adın en önemli tanınma unsuru olması dolayısıyla  insanlar için büyük bir önemi haizdir. Konu yargıya taşınmadan önce, yargılama sürecinde ve sonrasında izlenecek hatalı yahut ihmali yöntemler hem yargılama sürecini uzatmakta hem de telafisi güç durumlar ortaya çıkarabilmektedir. 

Bu nedenle ilgili süreci bir avukatın hukuki yardımı ile sürdürmek isim değiştirme davasında hızlı ve etkin sonuç almak isteyen kişinin yararına olacaktır.

Bizlere Online Olarak Danışabilirsiniz : İletişim