Home Blog Nüfus Kaydının Düzeltilmesi Davaları

Nüfus Kaydının Düzeltilmesi Davaları

Tarafından Nüfus Davaları
nüfus kaydının düzeltilmesi davaları

Nüfus Kaydının Düzeltilmesi Nedir?

Hukuken nüfus kaydı tutulması doğum ile başlar. Her Türk vatandaşının bir nüfus kaydı vardır. Nüfus kaydında kişiye sıkı surette bağlı bir takım bilgileri tutulmaktadır. Nüfus kaydının hatalı tutulmasından doğan problemler kişiler için büyük sıkıntılar doğurmaktadır. Belirttiğimiz üzere nüfus kaydında yer alan haklar kişilere sıkı sıkıya bağlı haklar olması dolayısıyla hukuki yardıma da en çok ihtiyaç duyulan alanlardan birisidir.

Nüfus kaydı henüz başlangıçta tutulurken veya sonradan bilgi girilirken – değiştirilirken, memurun hatalı veya ihmali davranışı yahut kişilerin başvuruları sırasında hatalı bilgi beyan etmeleri sonucunda gerçek duruma aykırı bilgiler içerebilmektedir. Söz konusu hatalı durum vatandaşlar açısından mağduriyet doğurabilir. Böyle bir durumda yapılması gereken, nüfus kaydının düzeltilmesi davası açmak olacaktır.

Nüfus Kaydında Yer Alan Bilgiler

Nüfus Hizmetleri Kanununda yer alan hükme göre aile kütüğü içerisinde kişilerin bütün nüfus bilgileri yer alır. Nüfus kaydında tutulan bilgilerin bazıları şunlardır:

  • Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası bilgisi
  • Kişinin nüfusa kayıtlı olduğu ili, ilçesi, köyü, mahallesi, ve aile sıra numarası
  • Kişinin kendi isim – soyisim bilgisi ile anne ve baba adı, bunun yanında varsa eşi – çocukların adları
  • Evli kadınlar için bekarlık soyadı bilgisi
  • Doğum tarihi ile doğum yeri bilgileri
  • Kişinin dini ve medeni hali 
  • İkamet edilen yerin bilgisi ile kişinin fotoğrafı

Ülkemizde son dönemde yeni kimlik belgesi uygulamasına geçilmiştir. Buna göre nüfus müdürlüklerine başvurarak yeni kimlik belgesi çıkartma işlemlerini vatandaşlar gerçekleştirebileceklerdir. Yeni kimlik kartı eskisine nazaran şeklen farklılıklar içermektedir.

Buna göre eski kimliklerin üzerinde bulunan tafsilatlı bilgiler yeni kimlik üzerinde yer almamakta ancak kartın içerisine yerleştirilmiş olan elektronik sistem üzerinde kayıtlı bulunmaktadır. Yani kişinin medeni hali, dini vb birçok bilgi kimlik üzerinde yazmıyor olsa da kimliğin içerisinde yer alan elektronik sistem içinde kayıtlı olduğundan online olarak bu bilgilere erişim sağlanabilmektedir.

Bunun yanında Türkiye’de kütükte kaydı bulunmayan ve yabancı bir ülkede ikamet eden kişilerin kayıtları bakanlık tarafından ayrı bir kütükte tutulur. Türkiye’de ikamet eden yabancılar için de genel müdürlükçe ayrı bir kayıt tutulur ve nüfus bilgileri burada muhafaza edilir.

Nüfus Kaydının Düzeltilmesi Davası Çerçevesinde Açılan Davalar

Nüfus kayıtlarında yer alan bilgilerin çeşitliliği ile aynı oranda nüfus kaydının düzeltilmesi davaları çeşitlilik gösterir. Gene aynı oranda maddi hatalar veya hakkın içeriğine yönelik hataların yahut gerçek durumla uyuşmayan yanlış bilgilerin kayda geçirilmesi mümkün olmaktadır.

Buradan isim değiştirmesoyadı değiştirme davaları, cinsiyet değiştirme davası, doğum yeri değiştirmedoğum tarihi değiştirme davaları vb. ölüm bilgisinin düzeltilmesine kadar her türlü bilginin tashihine yönelik davalar doğabilmektedir. Bunların yanında en önemlisi nesebe yani soybağına ilişkin soybağının reddi davası ve babalık davası da burada görülmektedir. Bütün bu davaları kapsayan genel bir davadır nüfus kaydının düzeltilmesi.

Nüfus Kaydının Düzeltilmesi Davası Kime Karşı Açılır?

Nüfus kaydının düzeltilmesi davasında çoğunlukla davalı ilgili nüfus müdürlüğüdür. Nüfus kaydının, aleyhine olarak değiştirilmek istendiği tüm kişiler ve söz konusu davada hukuki yararı olan tüm kişiler dava süreci içerisinde yer alabilir.

Nüfus Kaydının Düzeltilmesi Davasını Kimler Açabilir?

Nüfus kaydında yer alan bilgilerin gerçek durumla uyuşmadığı iddiasında bulunan ve dava açmaya ehil herkes nüfus kaydının düzeltilmesini dava edebilir. Bazı durumlarda ilgili resmi kurumun gerekli görmesi üzerine Cumhuriyet savcısına bu davayı açması için başvuruda bulunulabilir.

Nüfus Kaydının Düzeltilmesi Davasında İspat ve Gerekli Belgeler

Nüfus kaydının düzeltilmesi davasında çoğunlukla bir dilekçe ile bu dilekçeye ekli olarak değişikliğe esas olabilecek ve hukuka uygun her türlü ispat aracı mahkemeye sunulur. 

Nüfustaki bilgiler kişiye sıkı surette bağlı haklar da olsalar bir yerde kamu düzenine ilişkin olma özelliğini de barındırırlar. Bu nedenle nüfus kaydının düzeltilmesi davasında hakim çoğu zaman kişilerin sunduğu ispat araçlarının haricinde kendi araştırmasını da yapar. Gerekli mercilerden görüş ve kişinin cezai süreçleri ile ilgili bilgiler alabilir. Yani hakim re’sen yapacağı araştırma ile maddi gerçekliğe ulaşmayı amaçlar.

Nüfus Kaydının Düzeltilmesi Davasında Yargılama Süreci

Nüfus kaydında yer alan bilgilerin basit maddi yazım hatasını aşar durumda olduğu yani hatanın hakkın içeriğine ilişkin olduğu her durumda dava açılmak suretiyle ilgili düzeltme sağlanır. Yargılama yapılmaksızın değişiklik sağlanması ancak bazı istisnai hallerde kanunun izin verdiği oranda basit imla hatalarına yönelik olabilmektedir. Sonuç olarak nüfus kaydı düzeltme işlemlerinden bir dava süreci doğmaktadır.

Nüfus kaydının düzeltilmesi davaları, hatalı bulunan kaydın gerçek duruma uygun hale getirilmesi amacını taşıdığı için, genellikle sadece bir kere açılabilmektedir. Ancak bunların içerisinde bazı davalar hukuki yarar bulunması halinde tekrar açılabilmektedir. Mesela isim değiştirme veya nüfustaki din bilgisinin değiştirilmesi davalarının birden fazla kez açılmasının önünde hukuken bir engel bulunmamaktadır. Ancak doğum tarihi – yaş düzeltme konulu bir nüfus kaydının düzeltilmesi davası ancak bir kere açılabilir.

Bu davalar çoğunlukla kısa süren davalardır. Genellikle birkaç celsede sonuç alınabilir. Mahkemenin yoğunluğu, mahkemeye sunulan ispat araçlarının niteliği ve niceliği vb. birçok unsur yargılama süresini hızlandırıcı veya yavaşlatıcı etkiye sahip olabilmektedir. Söz konusu sürecin bir avukatın hukuki desteği eşliğinde yönetilmesi sonuca daha hızlı varılması ve daha doğru bir politika izlenmesi adına kişi için her zaman faydalı olacaktır.

Nüfus Kaydının Düzeltilmesi Davasının Hukuki Sonuçları

Nüfus kaydı kişilik haklarına ilişkin bilgileri içerir kayıtlardır. Burada yapılacak düzeltmeler de kişilik haklarında değişiklik doğuracaktır. Nüfus kaydının düzeltilmesi davalarının davacı lehine sonuçlanması durumunda ortaya çıkan en önemli hukuki sonuç kişiye sıkı surette bağlı olan haklarında yapılan değişiklik olacaktır. 

Bunun haricinde yeni kimlik belgesi edinilecek ve bundan sonra yapılacak bütün hukuki işlemler değişen hal üzere gerçekleştirilecektir. Kimlik bilgilerine ilişkin diğer resmi belgeler de bu doğrultuda değiştirilecektir.  

Dava Sonrası Nüfus Kaydındaki Değişikliğin Sağlanması

Nüfus kaydının düzeltilmesi davası sonrasında ilgili değişikliğin nüfus kaydına işlenebilmesi için kanun yolları ve gerekli itiraz süreçlerinin tamamlanmış olması yahut sürelerinin geçmiş olması gerekir. Yani mahkemenin verdiği kararın kesinleşmiş olması şarttır. Düzeltme – değişiklik kararı kesinleştikten sonra mahkeme ilgili kararını değişiklik yapılması direktifi ile birlikte nüfus müdürlüğüne gönderir. İlgili kurum mahkemenin kararı doğrultusunda değişikliği gerçekleştirir. Bundan sonra kişi nüfus müdürlüğüne başvurarak değişikliğin sağlanmış olduğu yeni kimlik bilgisini nüfus müdürlüğünden alabilir.

Nüfus Kaydının Düzeltilmesi Davaları Ne Kadar Sürer?

Nüfus kaydında yapılacak düzeltme işlemleri davanın türüne ve konusuna, mahkemenin yoğunluğuna, adli takvime vb. unsurlara bağlı olarak değişmekle beraber genel olarak uzun sürmeyen davalardır. Sürecin avukat ile birlikte sürdürülmesi zaman bakımından kişi lehine olur. Genellikle 2 – 8 ay arasında nüfus kaydındaki düzeltme işlemleri gerçekleştirilmiş olur.

Nüfus Kaydının Düzeltilmesi Davaları Tekrar Açılabilir mi?

Nüfus kaydındaki bilginin düzeltilmesine ilişkin talep mahkeme kararı ile kabul edilip değişiklik sağlandıktan sonra ilgili kayıt için gerçeğe uygun hale getirildiği kabul edilir. Bu nedenle nüfus kaydında gerçekleştirilen düzeltme davaları tekrar tekrar açılamaz. Ancak bunun bazı istisnaları da mevcuttur. Mesela isim değiştirme davası hukuki yarar görüldükçe tekraren açılabilecektir.

Nüfus Kaydının İdari Yoldan Düzeltilmesi

Nüfus kaydında yer alan hatalı kayıtlarda yapılacak düzeltmeler kural olarak mahkeme kararıyla yani yargısal yoldan gerçekleştirilir. Ancak Nüfus Hizmetleri Kanunu m 35 ve devamı düzenlemeleri çerçevesinde maddi yazım hataları nüfus memuru tarafından dayanak belgenin içeriğine uygun olacak şekilde değiştirilebilir. Bu değişiklik yargısal değil idari yoldan gerçekleşmiş sayılır.

Türkiye’de Bulunan Yabancıların Nüfus Kayıtlarını İçerir Kütük

Türkiye’de en az 6 aylık bulunma hakkını barındıran ikamet belgesini (amacı ne olursa olsun) alan yabancıların bilgileri, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünce yabancılar kütüğüne işlenir. İlgili yabancılar nüfusa ilişkin her türlü bilgisini bu kayda işlenmesi için genel müdürlüğe beyan etmelidirler. Bunun haricinde nüfus bilgilerine ilişkin değişen her olayı da beyan etme yükümlülükleri söz konusudur.

Bir takım diplomatik görevlilerin kayıtları başka bir prosedüre tabidir. Bu yükümlülüklerden muaftırlar.

Nüfus Kaydının Düzeltilmesi Davalarında Zamanaşımı Süresi

Nüfus kaydının düzeltilmesi davaları çok çeşitlidir. İstisnaları bulunmakla birlikte bunlarda genel olarak hak düşürücü zamanaşımı süreleri öngörülmemiştir. Nüfus kaydında yer alan bilgiler kişilere sıkı surette bağlı haklar olmaları hasebiyle buradan doğan davalar genel olarak ne zaman düzeltme ihtiyacı hissedilirse o zaman açılır. 

Nüfus Kaydının Düzeltilmesi Davalarında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Nüfus kaydının düzeltilmesi davalarında yetki kişinin ikametgahının nüfusta kayıtlı olduğu yer mahkemeleridir. Görevli mahkeme ise Asliye Hukuk Mahkemeleridir. Kişi nüfus kaydındaki yanlışlığın giderilmesi talebini ikamet ettiği yerin bağlı bulunduğu yargı çevresinde bulunan Asliye Hukuk Mahkemesine yöneltecektir.

İkamet adresleri yurt dışı olan kişiler için yetkili yerler İstanbul, Ankara ve İzmir adliyeleridir. Görev kuralı gene aynıdır. Yani Asliye Hukuk Mahkemeleridir. Yurt dışında yaşayan kişi nüfus kaydının düzeltilmesi talebini İstanbul, Ankara veya İzmir asliye hukuk mahkemelerine yöneltecektir.

Nüfus Kaydının Düzeltilmesi Sürecinde Avukatın Önemi

Nüfus davalarının her biri kişiler için büyük önem arz eden farklı farklı kişilik haklarına ilişkin durumlardır. Bu nedenle ilgili dava sürecinin hızlı ve etkin şekilde sürdürülmesi aynı önemdedir. Bu doğrultuda hatalı yahut ihmali başvuru ve işlemler sonucu hak kaybına uğramamak adına hukuki yardım almak kişilerin yararına olur. Aksi halde gereksiz zaman kaybı, maddi kayıp ve telafisi güç zararlar ortaya çıkabilir.

Bunun yanında nüfus kayıtlarından doğan davalara ilişkin avukata verilecek vekaletname özel bir vekaletname olmalıdır. Buradan doğan haklar kişiye sıkı surette bağlı olduğu için genel vekaletname ile nüfus davalarında temsil gerçekleştirilemez. Hangi davaya ilişkin takibat yapılacaksa ona ilişkin vekaletname çıkartmak gerekir.

Bunlara da Göz Atabilirsiniz.