Home Blog Nüfusta Anne – Baba Adı Düzeltilmesi 

Nüfusta Anne – Baba Adı Düzeltilmesi 

Tarafından Nüfus Davaları
nüfusta anne baba adı düzeltilmesi

Anne – Baba Adı Tashihi Nedir?

Kişinin nüfus kaydında gerçek annesi veya babası yahut her ikisi birden yer almıyor olabilir. Bu durumla uygulamada sıkça karşılaşılmaktadır. Böyle durumlarda kişiler gerçek anne babasının kayda geçirilmesini herhangi bir hukuki yarar gözetmeksizin veya hukuki yarar gözeterek isteyebilirler. Yahut yaşadıkları problemler sonucu böyle bir arayış içerisinde olabilirler. Çocuk nüfus kaydında anne ve babası olarak görünen kişilere soybağı ile bağlı kabul edilir. Ancak böyle bir durumda nüfus sicilinde yer alan yanlışlıktan doğan halihazırdaki soybağı ilişkisi gerçekteki anne ve baba ile kurulmamış olabilir.

Söz konusu yanlış kayıt ise nüfus kaydının düzeltilmesi davası açılarak gerçek duruma uygun hale getirilebilir. Nüfus kaydının düzeltilmesi davası ile sicilde kayıtlı olan  maddi yanlışlığın giderilmesi ve nüfus kaydının gerçekteki durumu göstermesi amaçlanmaktadır. Böyle bir değişiklik prosedürünün soybağı davaları ile benzer yönleri olduğu gibi farklılıkları da vardır. Bunun yanında nüfus kaydının düzeltilmesi davası ile sağlanan ilgili değişikliğin şüphesiz soybağına ve miras hükümlerine etki eden sonuçları ortaya çıkacaktır.

Düzeltme Davaları Hangi Durumlar İçin Söz Konusu Olabilir?

Kayıttaki anne – baba bilgisi gerçeği yansıtmıyor olabilir. Bu duruma çok farklı ihtimallerde sebep olunabillir. Yeni doğan çocuğun doğumun hemen ardından hastanede hata sonucu veya kasıtlı olarak başka bir bebekle karıştırılması, bebeğin kaçırılarak sahte düzenlemelerle başka bir kadından doğmuş gibi nüfusa kaydedilmesi, hali hazırda evli olan bir erkeğin evlilik dışı ilişkisi sonucu dünyaya gelen bebeğini mevcut evlilik birliği içerisinde karısının doğurduğu şeklinde göstererek nüfusa kaydını geçirmesi, evlat edinmenin hukuki prosedürü ile uğraşmamak maksadıyla yeni doğum yapan bir kişinin bebeğini hukuk dışı olarak anlaşılıp ondan alarak kendi evlilikleri içerisinde doğmuş gibi gösterme halleri bu konuya örnek olarak gösterebilir.

Nüfus Kayıtlarının Özellikleri

Nüfus kayıtları devlet tarafından tutulan ve kişilerin özlük bilgilerine ilişkin kayıtları içeren sicildir. Kişinin, adı – soyadı, doğum tarihi, cinsiyeti, medeni hali, soybağı ilişkileri vb. kişiye sıkı surette bağlı haklara konu edilen unsurlar burada kayıt altında tutulur.

Bu kayıtlar resmi siciller arasında yer alsa da mesela tapu sicili gibi herkese açık bir vaziyette değildir. Herkes bu kayıtlarda yer alan bilgileri dilediği gibi göremez. İlgisini inanılır kılan kişi için kayıt örneği verme gibi bir durum söz konusu olmaz zira kimsenin bu kayıtlar üzerinde ilgisinin olması gibi bir durum kabul edilemez.

TMK 7. maddesi uyarınca tüm resmi senetler gibi nüfus sicili kayıtları da doğruluğu karine olarak kabul edilen kayıtlardır. Aksinin ispatı her zaman mümkün olmakla birlikte hukuka uygun her türlü ispat aracılığı ile aksi ortaya konulabilir.

Düzeltme İçin Açılacak Nüfus Kaydının Düzeltilmesi Davasının Özellikleri

TMK madde 42 hükmü uyarınca kişinin nüfus kayıtlarında yer alan kişilik hallerinde sonradan hukuki prosedüre uygun şekilde gerçekleşen değişiklikler dava açılmasına gerek kalmaksızın ilgili nüfus müdürlüğüne başvuru ile kayda geçirilir. Bu bağlamda mesela evlenen kişi nüfus kaydında yer alan medeni halinin değişmesi için dava açmasına gerek kalmadan nüfus müdürlüğüne başvurarak medeni halinin (evli – bekar – dul) içerisinde güncellenmiş şekli ile yeni kimliğini alabilir.

Nüfus kayıtlarında kişilerin bir çok bilgilerinde yanlışlık bulunması muhtemel olduğu gibi, soybağına ilişkin, yani anne baba adına ilişkin, bilgilerde de gerçek durumla uyumsuzluk durumu söz konusu olabilir. Böyle bir durumda nüfus kaydında yer alan söz konusu maddi hataların düzeltilmesi icab eder. Bu düzeltme işlemi TMK m. 39 çerçevesinde mahkeme kararı ile gerçekleştirilebilir. Burada yukarıdaki gibi sonradan ortaya çıkan bir değişme değil hatalı kaydın giderilmesi konudur. Bu nedenle yargılama süreci işlemesi gerekmektedir. İşte açılacak olan bu dava nüfus kaydının düzeltilmesi davasıdır.

Bu davanın kamu düzeni ile yakından ilişkili olarak görülüyor olması dolayısıyla hakim ilgililerin getirdiği delillerle bağlı kalmaksızın kendi araştırmasını yapabilir. Gerekli görürse DNA testi yapılmasını isteyebilir.

Anne/Baba Adı Düzeltilmesi İçin Açılacak Davanın Tarafları

Nüfus kaydının düzeltilmesi davasını düzeltme talep eden şahıslar bizzat açabileceği gibi Cumhuriyet savcısının açılmasında lüzum görmesi üzerine savcılık tarafından da açılabilmektedir. Bu davada Cumhuriyet savcısı ve ilgili nüfus müdürlüğünün görevlendirdiği memur hazır bulunur.

Önemle belirtmek gerekir ki bu davada ilgililer arasında gerçekteki anne ve babanın mirasçıları yahut kaydı değiştirilmek istenen kişinin mirasçıları da yer alır. Bu davayı ölen anne ve babalarının mirasçıları mirastan haksız olarak pay kazanan ve aslında soybağı ilişkisi hatalı kaydedilen kişiye karşı açmaları mümkündür.

Nüfus müdürlüğü davada hasım olarak yer alır. Nüfus müdürlüğünün görevlendireceği memur davalı tarafı temsilen duruşmaya katılır.

Nüfus Kaydının Düzeltilmesi Davasının Soybağı Davaları ile İlişkisi

Nüfus kaydının düzeltilmesi davası soybağı davaları ile benzer yönlere sahip olmakla birlikte ayrıştıkları yerler de vardır. Mevzuatta soybağı davaları babalık davası ve soybağının reddi davasıdır. Soybağının reddi davasında babalık karinesi çürütülerek çocuk ile baba arasındaki soybağı ilişkisi sonlandırılmaya çalışılır. Babalık davasında ise soybağı davasının aksine çocuk ile baba arasında soybağı ilişkisi kurulmaya çalışılır. Yani soybağı davalarında ya çocuk ile baba arasındaki soybağı ilişkisi sonlandırılmaya yahut hiç olmayan bir soybağı ilişkisi kurulmaya çalışılır. Burada gerçekleştirilmeye çalışılan değişiklik nüfus kaydındaki maddi hatayı değil soybağı ilişkisinin direkt kendisini konu edinir. Anne baba adı tashihini konu edinen nüfus kaydının düzeltilmesi davası ise sicildeki hatalı kaydın düzeltilmesini konu edinir.

TMK m. 282 hükmü baba ile çocuk arasındaki soybağını kuran hukuki yolları düzenlemiştir. Buna göre, ana ile evlenme, babalık davası, tanıma prosedürleri izlenerek soybağı kurulabilmektedir.Soybağını sonlandıran haller ise soybağının reddi davası ile sınırlıdır. Babalık karinesi uyarınca da boşanmadan itibaren 300 gün içerisinde doğan çocuğun baba bakımından soybağı ile bağlı olduğu kişi boşanan kocadır. Nüfus sicilinin düzeltilmesi davası ile çocuğun kanunen soybağı ilişkisi içerisinde bulunduğu kişinin hatalı kayıt silinerek kayda geçirilmesi amaçlanır.

Düzeltme Davasının Soybağı Hükümleri Bakımından Sonuçları

Soybağı bir kimsenin annesi ile babası arasındaki hukuki bağı ifade eder. Kişinin gerçekteki anne ve babası dışındaki kişilerin nüfus kaydında yer alıyor olması halinde nüfus kaydının düzeltilmesi davası açılır ve ilgili değişiklik sağlanır.

Kişinin soybağı kanunda yer alan koşulların gerçekleşmesi ile kurulur. Nüfus kaydına girilen hatalı kayıt kanunen kurulan soybağı hükmünü değiştirmiş sayılmaz. Nüfus kaydının düzeltilmesi davası ile birlikte kanun uyarınca kurulan soybağı halinin kayda girilmesi sağlanmış olur. Ancak baba bakımından bu durum hukukçular arasında tartışmalıdır.

TMK m. 282 hükmü uyarınca bir çocuk ile annesi arasındaki soybağı ilişkisi doğum ile kurulmuş sayılır. Kişinin gerçek annesi dışında bir kişinin nüfus kaydında yer alıyor olması halinde açılacak nüfus kaydının düzeltilmesi davasında gerçekteki soybağı durumu hatalı kayıt ile yer değiştirmiş olacaktır. Esasen soybağı davaları baba ve çocuk tarafından açılabilen davalar olmakla birlikte anne için böyle bir dava öngörülmemiştir. Bu nedenle kayıtlarda yer alan anne adının düzeltilmesi işleminin sadece nüfus kaydının düzeltilmesi davası ile gerçekleştirilebileceği söylenebilir.

Nüfus kaydının düzeltilmesi davası sonucunda kişinin nüfus kaydında hatalı olarak yer alan anne – babası ile arasındaki görünürdeki soybağı sonlandırılır ve gerçekteki baba ile arasındaki soybağı ilişkisi kayda işlenir. Ancak bu husus baba ile soybağı kurulması bakımından tartışmalıdır. Nitekim baba ile soybağını ortadan kaldırma için soybağının reddi davası imkanı olduğundan bazı görüşler baba bakımından nüfus kaydının düzeltilmesi davası açılamayacağını kabul eder.

Düzeltme Davalarının Miras Hükümleri Bakımından Sonuçları

Nüfus kaydının düzeltilmesi davasının miras hükümlerini etkileyen önemli sonuçları vardır. Nüfus kaydının düzeltilmesi davasının sonuçlanması ile birlikte kişinin gerçekteki anne ve babasına yasal mirasçı olması durumu ortaya çıkar. Bunun yanında düzeltilen hatalı kayıtta yer alan anne ve babaya olan mirasçılık da sona erer.

Ayrıca önceki kayıtta hatalı olarak görünene anne ve baba ölmüş ise ve onların mirasından pay alınmış ise bu kişiye ilgililer paylaştırılan miras hakkının iadesi için dava açabilirler. Bu davada ilgili kişiler diğer mirasçılar olacaktır. Henüz miras paylaşımı yapılmamışsa sadece mirasçılık sıfatı sonlanacaktır.

Nüfus kaydının düzeltilmesi davasından önce gerçek anne ve baba ölmüş ise ve dava sonuçlanarak gerçek anne ile baba kayda geçirilmiş ise çocuk önceden paylaştırılan miras payından hakkını almak üzere diğer mirasçılara dava açabileceği gibi anne – baba ölmüş ancak henüz miras paylaşımı yapılmamışsa çocuk diğer mirasçılar ile birlikte mirasçı olarak yerini alacaktır.

Anne – Baba Adı Tashihi İçin Açılan Nüfus Kaydının Düzeltilmesi Davasında Yargılama Süreci ve İspat

Yargılama süresince çocuğun gerçekteki annesi yahut babası arasındaki soybağı ilişkisinin ispatı gerekmektedir. Bu nedenle DNA testi sık başvurulan bir yoldur. DNA testi haricinde hukuka uygun her türlü delil ortaya konabileceği gibi şahitler de dinlenebilir. Yukarıda belirtmiş olduğumuz üzere ilgili davanın kamu düzenini ilgilendiren yönü dolayısıyla mahkeme önüne gelen delil ve tanıklarla bağlı kalmayarak kendi araştırmasını da yapar.

Düzeltme Davasının Hukuki Sonuçları

Nüfus kaydının düzeltilmesi davası sonucunda gerçekteki anne kayda geçirildiği zaman anne ile çocuk arasındaki soyabağı ilişkisi mahkeme kararı yahut kayda işlenme tarihi ile değil doğum ile birlikte başlamış gibi kabul edilir. Yani buradan çıkan karar sonuçlarını geçmişe etkili olarak doğurur. Yani görülüyor ki bu durumda nüfus kaydında yapılan düzeltme kurucu değil açıklayıcı bir etkiye sahiptir.

Anne adı tashihi maksatlı açılan nüfus kaydının düzeltilmesi davasında kimi durumlarda çocuğun kayıtlarda yazan annesinin gerçek anne olmadığı belirlenebilir ancak gerçek annenin kim olduğu tespit edilemeyebilir. Böyle bir durumda nüfus kaydında yer alan hatalı kayıt silinir. Ancak gerçek anne tespit edilemediği için kayda herhangi bir anne bilgisi girilmez. Dolayısıyla burada çocuk için anne bakımından soybağı bulunmadığına ilişkin kayıt oluşturulur.

Nüfus kaydında evlilik içi doğmuş olarak görünen çocuğun nüfus kaydının düzeltilmesi davası sonucunda gerçekteki annesinin kayda geçirilmesi ile baba ile arasındaki soybağı ilişkisi korunurken anne ile arasındaki kayıtta görünen bağın gerçek olmadığı anlaşılarak gerçek anne buraya işlenir. Bu durumda çocuk aslında evlilik dışı doğmuş durumuna gelir.

Asliye hukuk mahkemesinde görülen nüfus kaydının düzeltilmesi davası sonucunda hakimin verdiği kararın kesinleşmesinin ardından kayıttaki dava konusu edilen bilgi, karar doğrultusunda değiştirilir.

Çocuğun Soybağını Değiştirme ya da Gizlemenin Cezai Sorumluluğu

Türk Ceza Kanunu çocuğun soybağını değiştirme ve gizleme fiillerini gerçekleştiren kişiler için cezai yaptırım öngörmüştür. Yukarıda da yer verdiğimiz üzere kişiler belli hukuki yükümlülüklerinden kurtulmak veya başkaca kötü niyetli maksatlarından ötürü kendi öz çocuğu olmamasına rağmen öyleymiş gibi göstererek nüfus kaydı oluşturabilmektedir. Bu durumda kanuna göre bir yıl ile üç yıl arasında değişen hapis cezası yaptırımı düzenlenmiştir.

Maddenin devamı taksirli bir hareketi düzenler. Taksirin özünü özen yükümlülüğüne aykırılık oluşturur. Özen yükümüne aykırı olarak hastane veya bir başka doğum gerçekleştirilen sağlık kuruluşunda çocukların karışmasına neden olan kişi için üst sınırı bir yıl olmak üzere hapis cezası yaptırımı öngörülmüştür.

Doğumla meydana gelmesi gereken hukuki soybağı ilişkisinin kasıtlı veya ihmali hareketlerle engellenmiş olması bu düzenleme ile suç haline getirilmiştir. Burada suçun fiil unsuru ilgili soybağı ilişkisini değiştirmek veya gizlemek şeklindedir.

Ancak söylemek gerekir ki uygulama da bu durum hakkında dava açılıp ceza verilmemektedir.

Anne – Baba Adı Düzeltilmesi İçin Açılan Davada Zamanaşımı Süresi

Bu kapsamda açılacak nüfus kaydının düzeltilmesi davası herhangi bir hak düşürücü süreye bağlı değildir. Düzeltme işleminde hukuki yarar gören kişi bu davayı hiçbir zamanaşımı süresine tabi olmayacak şekilde açabilir.

Anne – Baba Adı Düzeltmek İçin Açılan Davada Görevli ve Yetkili Mahkeme

Nüfus kaydının düzeltilmesi davası Hukuk Muhakemeleri Kanunu 382. maddesi çerçevesinde çekişmesiz yargı işi olarak öngörülmüştür. Bu davada kişinin nüfusa kayıtlı yerleşim yeri mahkemeleri yetkili ve aynı yerin asliye hukuk mahkemeleri de görevli mahkemelerdir.

Anne Baba Adı Düzeltme Konusunda Sıkça Sorulan Sorular

Anne – baba adının hatalı olarak kaydedilmesi halinde gerçek durumun kayda geçirilmesi kişiler için büyük önem taşır. Soybağı ve miras hukuku bakımından önemli sonuçları vardır. Bu nedenle bize bu konuda sıkça sorular gelmektedir. Makalemizde ilgili prosedürü sebepleri ve sonuçları ile birlikte ayrıntılı olarak gösterdik. Ancak bu konuda gelen bazı soruları aşağıda cevaplamış olalım.

Anne – Baba Adı Sildirme – Düzeltme Nasıl Yapılır?

Kişilerin çeşitli nedenlerle anne ve baba bilgileri nüfus kaydına hatalı girilmiş olabilir. Bu durumları yukarıda belirttik. Böyle bir durumda nüfus kaydının düzeltilmesi niteliğinde anne – baba adı tashihi davası açılarak gerekli düzelme sağlanabilir. Bu davada hukuka uygun her türlü delille ispat gerçekleştirilebilir. Bunun yanında tanık beyanları ve özellikle DNA testi önemli ispat araçlarıdır.

Anne – Baba adı sildirme kural olarak mümkün değildir. Ancak kişi için bu davalar sırasında kayıtlarda görünen anne ve babanın gerçek anne ve baba olmadığı tespit edilir ve gerçek anne ve babanın kim olduğunun tespiti sağlanamazsa sildirme benzeri bir durumla karşılaşılmış olunur. Bu durumda kişi soybağı bulunmayan kimse olarak kayda geçirilmek durumundadır.

Anne – Baba Adı Düzeltme ve Nüfus Kaydının Düzeltilmesi Davaları Kime Karşı Açılır?

Nüfus kayıtlarında gerçekleştirilecek düzeltme davaları her zaman nüfus müdürlüğüne karşı açılır. Nüfus idaresi bu davada davalı tarafı oluşturur ve görevlendirdiği bir memur yahut bizzat nüfus müdürü davada nüfus idaresini temsil eder. Anne – baba adı tashihi davalarında da davalı bu şekildedir.

Anne – Baba Adı Düzeltilmesi Dava Sürecinde Avukatın Önemi

Kişinin gerçek anne babası dışındaki kişiler nüfus kaydına hatalı olarak kaydedildiği takdirde görünürde bu kişiler ile çocuk arasında soybağı ilişkisi var kabul edilir. Ancak bu durum kanunen kurulan soybağını göstermemiş olur. Bu bağlamda nüfus kaydının düzeltilmesi davası kişiler için büyük önem arzeder. Gerek soybağı ilişkisi bakımından gerek miras ve diğer haklar bakımından kişilerin gerçek anne babalarını nüfus kaydına işlemeleri hayati önemdedir. Bu sürecin bir avukat yardımı ile takip edilmesi de aynı önemdedir. Zira yargılama öncesinde sonrasında ve yargılama süresince yapılacak eksik, hatalı yahut ihmali işlemler büyük hak kayıpları doğurabilmektedir.

Anne baba adı tashihini konu edinecek nüfus kaydının düzeltilmesi davalarınızda danışmanlık ve dava takibi, ardından diğer konulara ilişkin işlemlerin sonuçlandırılması işlerinizde hukuki yardıma ihtiyaç duymanız halinde bizimle irtibata geçebilirsiniz.

Bunlara da Göz Atabilirsiniz.